Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül hattının eşit gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir soluk aromayı daha geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir çekiş de narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ile not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.